धरण

धरण

अश्रूंचा बांध
पाण्यात फुटला
जीवांचा गळा
पाण्याने घोटला

काळरात्र आली
लोंढ्याच्या गतीने
घटका मोजली
दिव्याच्या वातीने

झोपलीत बाळे
ती अंगाईविणा
मायेचाही आटला
अचानक पान्हा

 नव्हे तो बघे उठून
किती-किती वेळा
आज कसा लागला

बापाचा डोळा

लुटला संसार
वाहलीत भांडी
फुटलं धरण
गरिबीच्या तोंडी

• रघुनाथ सोनटक्के
९ जुलै २०१९ च्या दै. दिव्य-मराठी, मधुरिमा पुरवणीत प्रकाशित, १२ जुलै २०१९ च्या दै. मराठवाडा संचार मधे प्रकाशित
२१ जुलै २०१९ च्या दै. लोकशाही वार्ता, प्रतिबिंब पुरवणीत, तरुण भारत (नागपूर), आसमंतपुरवणीत प्रकाशित
४ ऑगस्ट २०१९ च्या दै. विदर्भ मतदारमध्ये प्रकाशित.

 

पाण्याची बचत

« पाण्याची बचत »

जमिनीखालचं संपलं आता
पावसाचं साठवलं पाहिजे
इतिहासातल्या दुष्काळाला
आतातरी आठवलं पाहिजे

जरी असलं कुठे मुबलक
जपुन वापरा पाणी
पाण्यासाठी वणवण करताना
दिसु नये कुणी

'पाणी अडवा, पाणी जिरवा'
करू नका नुसती 'म्हण'
खोल जातंय दिवसेदिवस
जबाबदार अ‍ाहोत प्रत्येकजण

कार धुणे, नळ खुले
असा अपव्यय करणे टाळा
पाण्यासाठी होतात भांडणे
सोडवावीत किती वेळा

वृक्ष लागवड, जल-संवर्धन
हाच त्यावर उपाय आहे नामी
आज केलेली पाण्याची बचत
येईल पुढच्या पिढीच्या कामी

• रघुनाथ सोनटक्के

(प्रकाशित)

पावसा

« पावसा »

लवकर ये पावसा
वाट पाहून थकलो
उन्हातान्हाचं शेतात
लय हाय मी खपलो

ढेकळं फोडले म्या
फाळ केलं दोनदा
दमानं बरस गड्या
बरं पिकू दे अवंदा

सकाळी कोरं दिसते
दुपारी पडते ऊन
सांजला वाटते असं
का येतोस दणकून!

वादळ सुटते खुप
वारं झोंबते अंगाला
मृग चालला संपत
का झुलवतो आम्हाला

रातीबी झोपतो दारी
सारं मोकळंच दिसते
पांढरे ढगं म्हणजे
जणू थिगळंच भासते

झोळी केली म्या
पसरते लक्क्षुमी पदर
आ वासून पिल्लं तुझे
येऊ दे थोडीबी कदर

• रघुनाथ सोनटक्के
 
१९ जून २०१९ च्या दै. स्वाभिमानी मधे प्रकाशित
२० जून २०१९ दै. वाचकमंच मधे प्रकाशित  
२१ जून २०१९ दै. बलशाली भारत मधे प्रकाशित 
२३ जून २०१९ दै. स्वतंत्र भारत, समर पुरवणीमधे प्रकाशित
 

 

 

« पावसा »
(वऱ्हाडीतून)

 येरे बावा लौकर
वाट पावुन थकलो
उनातानाचं वावरात
लय हाय मी खपलो

ढेकलं फोळ्ळे
वाही केली दोन्दा
दमानं बरस बावा
बरं पिकू दे औंदा

सकाऊन कोरं दिस्ते
दुपारी पळ्ते ऊन
संद्याकाई वाट्टे असं
येसीन बा दणकून

धुंदाळ सुटते लय
वारं झोंबते आंगाले
मिरूगही चाल्ला सरत
काऊन झुलोतं आमाले

रातीबी झोपतो दारी
सारं मोकंयच दिस्ते
पांड्डे ढगं आंगळ्ताचे
मले थिगयच वाट्टे

झोई केली म्या
पसरते लक्क्षुमी पदर
आ वासून पिल्लं तुये
येऊ दे थोळी कदर
• रघुनाथ सोनटक्के
२३ जून २०१९ दै. मातृभूमीमधे प्रकाशित
३० जून २०१९, दै. तरुण भारत (नागपूर), आसमंत पुरवणीत प्रकाशित

 

पहिला पाऊस

पहिला पाऊस

जीव कासाविस
शुष्क सारी भुई
सगळ्यांची होई
लाहीलाही

दाटला अंधार
सुसाटला वारा
आसमंत धरा
 गंधाळली

टप टप थेंब
सरीवर सरी
तृप्त सृष्टी सारी
प्राणीमात्र

गर्द झाडेवेली
नटली अवनी
पक्षी गातो गाणी
रानोमाळी

रम्य चराचर
दृश्य मनोहर
हर्ष सभोवार
दाटलेला
• रघुनाथ सोनटक्के ‎

११ जून २०१९ दै. औरंगाबाद केसरी मधे प्रकाशित
१८ जून २०१९ च्या साप्ताहिक सायबर क्राईम मधे प्रकाशित
१५ जून २०१९ च्या दै. स्वाभिमानी छावा मधे प्रकाशित
१९ जून २०१९ च्या दै. वाचकमंच मधे प्रकाशित  
२७ जून २०१९ च्या दै. मराठवाडा संचार मधे प्रकाशित 
साप्ताहिक झी मराठी दिशा, २१ जून २०१९ ला प्रकाशित
http://www.zeemarathidisha.news/Details?NewsId=5624415757003576617&title=pahila%20paus&SectionId=4805737089856539540&SectionName=%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE 

                  

 

उन्हाळा

  « उन्हाया »

डोळ्या लागल्या धारा

प्यायला ना थेंब उरला

दुस्काळात काहिलीने

उन्हाया जीवघेणा ठरला

रानं सुकलेत सारे

हिरीबी कोड्ड्याठण

माणसं ताहानलेली

अन् उपाशी पशूधन

पाण्यासाठी वणवण

थेंबी कुठंबी दिसंना

अंग भीजं धारांनी

बाहेर उन्हबी सोसंना

ओस झाल्या वस्त्या

सुने पडले गाव नी गावं

पावसा रे मोठ्ठं दान

धरणीला तू लवकर द्यावं
• रघुनाथ सोनटक्के
३१ मे २०१९ च्या दै. प्रीतीसंगम मधे प्रकाशित
१ जून २०१९ च्या दै. पथदर्शी मधे प्रकाशित 
२ जून २०१९ च्या दै. आपला महाराष्ट्र मधे प्रकाशित 

    « उन्हाया »

डोयाले लागल्या धारा
प्याले ना थेंब उरला
दुस्कायात किती हा
उन्हाया जीवघेणा ठरला

वावरं सुकले सारे
हिरीबी कोळ्ळ्याठण
माणसं ताआनलेली
अन् उपाशी हाय गावधन

पाण्यासाठी वणवण
थेंबी कुटीच दिसेना
आंग भीजे धारायनं
उन्हाया हा सोसेना

ओस झाल्या वस्त्या
सुने पळ्ले गावंच्या गावं
पावसा तू मोट्टं दान
आता धरणीले रे दयावं
• रघुनाथ सोनटक्के

मी निघालो

« मी निघालो »

शेळीचे ते आयुष्य जगने ना जमले

गळ्याच्या घंटा तोडून मी निघालो

गाळलेत जरी अश्रू सत्याच्या बळीचे

बंदीस्त त्या भिंती फोडून मी निघालो

उचलून माझा ज्यांनी आवाज ऐनवेळी

कृतज्ञ त्यांस पुनः स्मरून मी निघालो

लेखनीचे ज्यांनी केले पाळीव पिल्लू

विचारांनी त्यांना कोळून मी निघालो

कुत्सितपणाने दिले लाख क्लेश ज्यांनी

परिक्षणाचा भूंगा सोडून मी निघालो

• रघुन‍ाथ सोनटक्के

७ मे २०१९ च्या साप्ताहिक सायबर क्राईम (औरंगाबाद) मधे प्रकाशित
१३ मे २०१९ दै. तरुण भारत (नागपूर) मधे प्रकाशित माझी कविता.
४ ऑगस्ट २०१९ दै. आपला महाराष्ट्र मधे प्रकाशित
  

 

अवकाळी

कविता

• अवकाळी •

जवा पायजे तवा
आला नाय गड्या
आता मातरं गारा
बरसतो केवढ्या

पिक आलं होतं
कसंतरी रं हाती
अचानक येऊन
केली सारी माती

ओला होऊन सडेल
पडला सम्दा बहर
सवड न देता तू
केला एवढा कहर

झोडून काढलं असं
माल सारा नासला
शेंडबहर होता थोडा
तोही आता कसला?

गारपिटीने ह्या देला
दगा अवकाळी
नुकसानच लिवलं
हाय असं भाळी
• रघुनाथ सोनटक्के

(२१ एप्रिल २०१९ दै. तरुण-भारत, नागपूर)